"Ryś" - Czesław Czaplicki. Historia Roja czyli w ziemi lepiej słychać.

Być może najważniejszym rozmówcą dla powstania „Historii Roja” był Czesław Czaplicki ps. „Ryś”. Fragment jego wypowiedzi, w której ze łzami w oczach opowiedział o młodszym bracie dowódcy NSZ „Pogody” – „Roju”, który po śmierci brata postanawia się zemścić, ucieka z Ludowego Wojska Polskiego i walczy z komunistami do 1951 roku, czyli do swojej śmierci,

o jego rodzinie, matce, siostrze i najmłodszym bracie Jurku i ich gehennie więziennej, o dostarczeniu matce w więzieniu na Rakowieckiej zwłok „Roja”  w celu rozpoznania. Czaplicki cytuje zasłyszane słowa matki: „To nie jest mój syn, nigdy go nie znajdziecie”. To dzięki Czaplickiemu zdecydowałem, że bohaterem pierwszego fabularnego filmu o Żołnierzach Wyklętych będzie „Rój”, a cytowane słowa matki stały się puentą filmu, metaforą WOLNOŚCI.

Źródło: http://www.encyklopedia-solidarnosci.pl/wiki/index.php?title=Czes%C5%82aw_Czaplicki

 

Urodzony 8 VI 1922 w Zaciszu k. Przasnysza, zm. 16 VII 2006 we Wrocławiu. Absolwent Akademii Ekonomicznej tamże (1975).

Od 1940 w Narodowej Organizacji Wojskowej, następnie w NSZ. W 1943 ukończył konspiracyjną szkołę oficerską, uzyskując stopień plutonowego podchorążego. Walczył w oddziałach leśnych na terenie pow. przasnyskiego, awansując w 1944 do stopnia podporucznika. Po wkroczeniu wojsk sowieckich kontynuował walkę w szeregach NSZ. W 1949 rozpoznany i aresztowany; uciekł z aresztu. Następnie przenosił się (pod nazwiskiem Zbigniew Rylski) kolejno do Warszawy, Katowic i Wrocławia. 8 III 1963 aresztowany, 17 VII 1964 skazany na 15 lat więzienia (wyrok zmniejszony przez Sąd Najwyższy na mocy amnestii do 5 lat). Do 1968 osadzony w AŚ w Warszawie-Mokotowie. 1968-1973 zatrudniony w Zjednoczonych Zakładach Aparatury Pomiarowej Elpo we Wrocławiu, 1973-1976 we Wrocławskim Przedsiębiorstwie Pomiarów i Automatyki Mera Elmet, 1976-1982 w Centrum Komputerowych Systemów i Pomiarów Mera Elwro we Wrocławiu.

Od IX 1980 w „S”; zaangażowany w prace KZ w Elwro.

24 XII 1981 internowany w Ośr. Odosobnienia w Darłówku, zwolniony 13 VII 1982. Po wyjściu zatrudniony w Okręgowym Przedsiębiorstwie Geodezyjnym, współpracownik podziemnej „S”. W 1986 współzałożyciel Polskiej Ligi Obrony Praw Człowieka.

Od 1989 zatrudniony w Dziale Interwencji ZR Dolny Śląsk we Wrocławiu. Działacz organizacji kombatanckich (od 2000 prezes Rady Naczelnej Związku Żołnierzy NSZ). W latach 90. w ZCHN i AWS.

Autor wspomnień Poszukiwany Listem Gończym (1995).

Odznaczony m.in. Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari V kl. (1945, zweryfikowano w 1992) oraz pośmiertnie Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2006).

/* */